تبلیغات
زندگی نامه - زندگی نامه ی اثیر الدین اخسیکتی
 
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : حسین قهرمانی
نویسندگان
نظرسنجی
آیا این وبلاگ چقدر برایتان مفید واقع شد؟







جستجو

آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
زندگی نامه




اثیر اخسیکتی

ا

اثیرالدین ابوالفضل محمد بن طاهر اخسیکتی معروف به اثیر اخسیکتی از شاعران نام‌آور سدهٔ ششم هجری است.

زندگی 

اثیر در شهر اخسیکت زاده شد که در قرن ششم یکی از شهرهای آباد ماوراءالنهر در منطقه فرغانه در             

 شمال رود سیحون بوده است[۱]. اثیر سخنوری را در همانجا آغاز کرد. با حملهٔ ترکان غز و زوال دولت

 سنجری و پریشانی خراسان که خود از آن با عنوان «وحشت خراسان» یاد می‌کند[۲]، نواحی شرقی ایران 

را ترک گفت و به نواحی غرب و شمال غرب ایران روی آورد. نخست در همدان به دربار غیاث الدین محمد

 بن ملکشاه سلجوقی (۵۵۵ ق) پیوست و سالهای متمادی او و جمعی از وزیران و امیران دربارش را مدح گفت.

 در لشکر غیاث الدین محمد، با علاءالدین عربشاه (۵۸۴ ق) حاکم کُهستان آشنا شد. عربشاه شعر اثیر را پسندید و 

او را نواخت. اثیر مدت زیادی از عمر خود را به تفاریق در همدان و کُهستان در دستگاه عربشاه بود.

اثیر اخسیکتی پس از مرگ غیاث الدین محمد، قصایدی در مدح جانشین او رکن‌الدین ارسلان بن طغرل سلجوقی

 (۵۷۱ ق) و سپس طغرل بن ارسلان (۵۹۰ ق) پرداخت. از دیگر ممدوحان شاعر، نام اتابکان آذربایجان شامل 

شمس‌الدین ایلدگز (۵۷۱ ق) و پسرانش محمد جهان پهلوان (۵۸۱ ق) و قزل ارسلان (۵۸۵ ق) در قصایدش مکرر 

دیده می‌شود.

اثیر سالهای پایانی زندگانی را در شهر خلخال بسر برد و در سال ۶۰۹ ق در همین شهر درگذشت[۳]. تاریخ مرگ

اثیر را سالهای ۵۶۳ ق و ۵۷۷ ق هم ذکر کرده‌اند که با توجه به اینکه تاریخ سرایش بعضی از اشعار او بعد از این 

سالهاست، اعتباری ندارد[۴]بدیع الزمان فروزانفر، اثیر را به تعصب مذهبی متهم داشته و گفته است که هم‌کیشان 

حنفی خود را بر ضد شافعیان تحریک می‌کرده است[۵]. درستی این قول مورد تردید است. زیرا به احتمال بسیار اثیر

 خود شافعیاست و ثانیاً در دیوان او اشعاری در ستایش هر دو گروه دیده می‌شود. مدایح او در ستایش ائمه شیعه و

 بالاخص علی قابل توجه است.

شعر 

اثیر اخسیکتی با شاعران بزرگ همعصر خود همچون خاقانی شروانی، نظامی گنجوی، رشید وطواط، مجیر بیلقانی 

و ظهیر فاریابی مراودات و معارضاتی داشته است. اثیر بعضی از قصاید خاقانی را جواب گفته و پایه خود را بالاتر 

شمرده است[۶]. همچنین حکایتی در مورد ملاقات این دو شاعر در دست است که کمابیش بوی افسانه دارد[۷]. نویسندگان 

معاصر اثیر، به رقابت میان او و مجیر بیلقانی اشاره کرده‌اند[۸]. اثیر، یکجا در یکی از اشعارش مجیر را دزد شعر خود 

خوانده است: «از برای خدای خواجه مجیر/ کاروانهای شعر من چه زنی؟». رقابتهای شعری اثیر اخسیکتی و مجیر بیلقانی 

گاه باعث کدورت ممدوحین ایشان، قزل ارسلان و محمد جهان پهلوان، که برادر بودند، نیز می‌شد[۹].

به نوشته دولتشاه سمرقندی[۱۰]، بعضی از ارباب فضل سخن اثیر را بر سخن خاقانی و انوری ترجیح داده‌اند و بعضی دیگر 

این دعوی را مسلّم نداشته‌اند. بدیع الزمان فروزانفر معتقد است گرایش اثیر به درج فنون بلاغی و معانی باریک، اشعارش ا

 از گرمی و طراوت انداخته است[۱۱]. از سوی دیگر، ورزیدگی شاعر در علوم مختلف عصر، از جمله ریاضی، حکمت، پزشکی، اخترشناسی، هیئت، منطق، فقه، اصول و کلام و آوردن معانی و اصطلاحات آن علوم،

 باعث پیچیدگی سخنش شده است. ظاهراً قصد شاعر از سرودن این نوع شعرها، هماوردی با خاقانی و عرض اندام در

 عرصه پیچیده‌گویی بوده است.

شهرت اثیر اخسیکتی بواسطه قصاید اوست. اکثر این قصاید در مدح سلاطین و محتشمان قرن ششم ق است واگرچه این 

اشعار حاوی نکات و فواید ادبی و تاریخی است، از خواندن آنها لذتی نصیب خواننده امروزی نمی‌شود. اثیر در غزلهای 

خود، بر خلاف قصایدش، زبانی روشن و لطیف دارد[۱۲]. این غزلها، اغلب مضامینی عاشقانه و اوزانی نرم و کوتاه دارند. 

امین‌الیدن حاج بله، از مقبولیت غزلهای اثیر در بین معاصرانش خبر می‌دهد[۱۳]. بسیاری از اشعار اثیر را رباعیات او

 تشکیلمی‌دهد که شمار آنها به560 رباعی می‌رسد. در میان این رباعیات، ترانه‌های لطیف و ماندگار فراوان است.

آثار 

«دیوان اثیر اخسیکتی» مشتمل بر قصاید، غزلیات، قطعات، ترجیعات و رباعیات است که یک بار به همت

 رکن‌الدین همایون فرخ بر اساس نه نسخه خطی تصحیح و چاپ شده است (تهران، ۱۳۳۷ ش). این چاپ فاقد

 همه اشعار اثیر است و کیفیت تصحیح آن نیز مورد انتقاد دکتر محمدجعفر محجوب قرار گرفته است 

(راهنمای کتاب، ش ۳، ۱۳۳۷ ش). دستنویسی از دیوان اثیر که مشتمل بر ۱۲ هزار بیت شعر است، 

در کتابخانه حکیم علی اوغلو پاشای ترکیه نگهداری می‌شود (ش ۶۶۹) که تعداد اشعار آن دو برابر نسخه چاپی است.

دو رباعی 

بر من رقم خطا پرستی همه هستناکامی عشق و تنگدستی همه هست
با این همه، در میانه مقصود توییجای گله نیست، چون تو هستی همه هست

[ویرایش]

[ویرایش]

[ویرایش]

[ویرایش]

صد بار وجود را فرو بیخته‌اندتا مثل تو صورتی بر انگیخته‌اند
سبحان اللَّه ! ز فرق سر تا پایتدر قالب آرزوی من ریخته‌اند




نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


دوشنبه 16 بهمن 1391 :: نویسنده : حسین قهرمانی
نظرات ()
سه شنبه 18 اردیبهشت 1397 08:31 ق.ظ
Good blog you have got here.. It's hard to find high quality writing like yours
these days. I honestly appreciate individuals like you!

Take care!!
شنبه 18 فروردین 1397 04:48 ق.ظ

Thank you. Plenty of stuff.

cialis 5mg billiger buying cialis on internet generic cialis levitra cialis prezzo di mercato buy name brand cialis on line cialis 100mg suppliers chinese cialis 50 mg cialis super acti pastillas cialis y alcoho cialis super kamagra
شنبه 4 فروردین 1397 03:31 ق.ظ

You've made your point.
non 5 mg cialis generici cialis 5 mg effetti collateral only best offers 100mg cialis cialis alternative cialis tablets australia cialis professional yohimbe generic cialis with dapoxetine india cialis 100mg cost we like it cialis price american pharmacy cialis
دوشنبه 28 اسفند 1396 08:49 ق.ظ

You actually reported this very well!
we recommend cialis info canada discount drugs cialis cialis online holland order cialis from india can i take cialis and ecstasy purchasing cialis on the internet cialis 20 mg canada discount drugs cialis cialis tadalafil online tadalafil 5mg
دوشنبه 5 تیر 1396 06:50 ب.ظ
Thanks for finally writing about >زندگی نامه - زندگی نامه ی اثیر الدین اخسیکتی
<Liked it!
چهارشنبه 20 اردیبهشت 1396 09:26 ق.ظ
Thanks for finally talking about >زندگی نامه - زندگی نامه
ی اثیر الدین اخسیکتی <Loved it!
جمعه 1 اردیبهشت 1396 02:21 ب.ظ
What i don't understood is actually how you're no longer
actually a lot more well-liked than you might be right now.
You're so intelligent. You know therefore considerably when it comes to this subject, produced me individually believe it from
so many various angles. Its like men and women are not involved unless
it's something to do with Lady gaga! Your personal
stuffs excellent. Always handle it up!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر