تبلیغات
زندگی نامه - زندگی نامه ی سنایی غزنوی
 
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : حسین قهرمانی
نویسندگان
نظرسنجی
آیا این وبلاگ چقدر برایتان مفید واقع شد؟







جستجو

آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
زندگی نامه




 زندگی نامه ی سنایی غزنوی

 

ابوالمجد مجدود بن آدم  سنایی غزنوی در سال 459 در شهر غزنین پا به عرصه‌ی هستی نهاد، و در سال529 در همان جا در گذشت . او‌ در آغاز جوانی،‌ شاعری‌ درباری‌ و مداح‌ مسعود بن‌ ابراهیم‌ غزنوی‌ و بهرام‌ شاه‌ بن‌ مسعود بود. ولی‌ بعد‌ از سفر به‌ خراسان‌ و اقامت‌ چند ساله‌ در این‌ شهر‌ و نشست و برخاست با مشایخ‌ تصوف،‌ در منش، دیدگاه و سمت‌گیری اجتماعی وی دگرگونی ژرفی پدید آمد. از دربار بریده و به دادخواهی مردم برخاست، بر شریعت مداران و زاهدان ریایی شوریده و به عرفان عاشقانه روی آورد.

سنائی‌ در دوره‌‌ی اول‌ فعالیت‌‌های‌ ادبی‌ خویش‌ شاعری‌ مداح‌ بود، روش‌ شاعران‌ غزنوی، به ویژه‌ عنصری‌ و فرخی را تقلید می‌کرد. در دوره‌‌ی دوم‌، که‌ دوره‌‌ی دگرگونی وی بود

، به‌ نقد اجتماعی و طرح اندیشه‌های عرفان عاشقانه پرداخت. درباره‌ی دگرگونی درونی و رویكرد او به عالم عرفان، اهل خانقاه افسانه‏های گوناگونی را ساخته و روایت كرده‌اند كه یكی از شیرین‌ترین افسانه‌ها را جامی در نفحات‏الانس این گونه روایت كرده است: «سلطان محمود سبكتكین در فصل زمستان به عزیمت گرفتن بعضی از دیار كفار از غزنین بیرون آمده بود و سنایی در مدح وی قصیده‏ای گفته بود. می‏رفت تا به عرض رساند. به در گلخن كه رسید، از یكی از مجذوبان و محبوبان، آوازی شنید كه با ساقی خود می‏گفت : «پر كن قدحی به كوری محمودك سبكتكین تا بخورم

ساقی گفت: «محمود مرد غازی است و پادشاه اسلام

گفت: «بس مردكی ناخشنود است. آنچه در تحت حكم وی درآمده است، در حیز ضبط نه درآورده می‏رود تا مملكت دیگر بگیرد

یك قدح گرفت و بخورد. باز گفت: «پركن قدحی دیگر به كوری سناییك شاعر!»                                                       ساقی گفت: «سنایی مردی فاضل و لطیف است

گفت: «اگر وی لطیف طبع بودی به كاری مشغول بودی كه وی را به كار آمدی. گزافی چند در كاغذی نوشته كه به هیچ كار وی نمی‏آید و نمی‏داند كه وی را برای چه كار آفریده‏اند

سنایی چون آن بشنید، حال بر وی متغیر گشت و به تنبیه آن لای خوار از مستی غفلت هوشیار شد و پای در راه نهاد و به سلوك مشغول شد».

در واقع سنایی اولین‌ شاعر ایرانی‌ پس‌ از اسلام‌ بشمار می‌رود که‌ حقایق‌ عرفانی‌ و معانی‌ تصوف‌ را در قالب‌ شعر ارائه کرده است.او درسرودن مثنوی، غزل و قصیده توانایی فوق العاده‌ای داشت. بد نیست بدانید كه سنایی دیوان مسعود سعد سلمان را، هنگامی كه مسعود در اسارت بود، برای او تدوین كرد و با اهتمام سنایی، دیوان مسعود سعد همان زمان ثبت و منتشر شد كه این خود حكایت از منش انسانی او دارد.

سنایی در عصر خودش یک شاعر نوگرا بود. بیشتر پژوهنده‌گان او را پایه گذار شعر عرفانی می دانند. کاری که او آغاز کرد، با عطار نیشابوری تداوم یافت و در شعر جلال الدین محمد بلخی به اوج خود رسید.

درون‌مایه‌ی عرفانی و غزل‌سرایی عارفانه- عاشقانه، تنها نوآوری این شاعر بزرگ در ادب پارسی نیست. او در بیش‌تر قالب‌های شعر پیش از خود بازنگری می کند و حال و هوایی تازه ای در کالبد آنان می‌دمد.  برای نمونه اگر به سیر قصیده سرایی از فرخی و کسائی مروزی تا عصر سنایی نگاه کنیم،‌ متوجه تکرار درون‌مایه‌ها و تصویرها می‌شویم. در واقع انگار شاعران دیگر حرف تازه‌ای در شعرهایشان نداشته‌اند. شعر آنان فقط یک درون‌مایه داشت و آن هم ستایش پادشاه و اُمرا و وزرا بود، که حتا از نظر ادبی نیز دیگر چنگی به دل نمی‌زد و تازگی هم نداشت. یعنی اگر در قرن چهارم هجری قمری از خواندن مدیحه سرایی‌های فرخی سیستانی می‌شد از نظر ادبی لذت برد، در دوره سنایی دیگر خواندن این اشعار لذتی نداشت. سنایی با وارد کردن درون‌مایه‌های عرفانی، اخلاقی و اجتماعی، جان و روح تازه‌ای به کالبد بی جان قصیده دمید. سنایی به جز درون‌مایه‌های عرفانی و اندرزهای اخلاقی؛ نوعی نقد اجتماعی را نیز وارد قصیده کرد که پس از او مورد توجه شاعری مثل کمال‌الدین عبدالرزاق قرار گرفت. سنایی در حوزه‌ی قصیده‌ی عرفانی نیز نوآوری‌هایی داشته که خاقانی در این زمینه از او تاثیر گرفته است. غزل‌های عارفانه و عاشقانه‌ی وی نیز راه گشای، غزل عرفان عاشقانه بود. بدین اعتبار می‌توان گفت مولانا در غزل عارفانه، سعدی در سرودن غزل عاشقانه، حافظ در سرودن غزل عارفانه و رندانه همه بهره‌مند از خوان سنایی هستند. مولانا كه خویش را وامدار عطار و سنایی می‌داند در بیتی از مثنوی این ارادت را نشان داده و گفته است: «عطار روح بود و سنایی دو چشم او/ ما درپی سنایی و عطار آمدیم»

 سنایی با غریبه‌گردانی و آشنا زدایی از مفاهیم پُر شور غزل عاشقانه، از شعر بی روح و سرد زاهدانه فاصله می‌گیرد و با دمیدن درون‌مایه‌ی عارفانه به مفاهیم غزل عاشقانه، معشوق ومی زمینی را به حاشیه می‌راند و معشوق و می آسمانی را به مرکز فرا می‌خواند.

شعر سنایی، شعری توفنده و پرخاشگر است. درون‌مایه‌ی بیش‌تر قصاید او در نكوهش دنیاداری و دنیاداران است. او با زاهدان ریایی و شریعت‌مداران درباری و حكام ستم‌گر كه هر كدام توجیه‏گر كار دیگری هستند، بی‏پروا می‏ستیزد و از بیان حقیقت عریان كه تلخ و گزنده نیز می‏باشد، هراسی به دل راه نمی‌دهد.  البته وی از عافیت طلبی و تن به هر خواری دادن و دِرَم طلبی مردم نیز شکایت می‌کند.

سنایی با نقد اوضاع اجتماعی روزگارش، علاوه بر بیان دردها و معضلاتی كه دامن‌گیر زمانه شده است، نشان می‏‏دهد كه ، تفكر شبه یونانی بر تفكر شرعی و وحیانی غلبه كرده است؛ در صوفیان، صفایی نیست؛ مجالس ذكر، مجالس برنج و شیر و شكر شده است ؛ حرام‏خواری رایج و پارسایان خوب كردار منزوی شده‏اند؛ و نشانی از جامعه‌ی بسامان و نیک منشی فردی دیده نمی‏شود.

بخش عمده‏ای از درون‌مایه و اندیشه در قصاید سنایی بر مدار انتقادهای اجتماعی می‌گردد. لبه‌ی تیز تیغ زبان او در بیش‌تر موارد متوجه زراندوزان و حكام ظالم است. سنایی با تصویر زندگی زاهدانه‌ی پیامبر و  صحابه و تأكید بر آن در قصاید، سعی دارد جامعه آرمانی مورد نظر خود را نشان دهد.

ترویج آموزه‌های زهد و عرفان نیز از مهم‌ترین محورهای موضوعی در قصاید سنایی است. نكوهش دنیا، مرگ اندیشی، توصیه به گسستن از آرزوهای بی‏حد و حصر، ترویج قناعت پیشه‌گی و مناعت طلبی، کوشش برای به جوشش در آوردن گوهر حقیقی آدمی، از مضامین رایج قصاید اوست:

 

ای مسلمانان! خلایق، حال دیگر كرده‏اند                     از سر بی‏حرمتی، معروف، منكر كرده‏اند

شرع را یك سو نهادستند، اندر خیر و شر                    قول بطلمیوس و جالینوس، باور كرده‏اند

عالمان بی‏عمل، از غایت حرص و امل                        خویشتن را، سخره‌ی اصحاب لشكر كرده‏اند

خون چشم بیوگان است، آن كه در وقت صبوح              مهتران دولت اندر جام و ساغر كرده‏اند

تا كی از دارالغروری ساختن دارالسرور                       تا كی از دارالفراری ساختن دارالقرار

بر در ماتم سرای دین و چندین ناز و نوش                   در ره رعنا سرای دیو و چندان كار و بار

 

 

آثار او عبارتند از :

:

حدیقه‌ الحقیقه‌ و شریعه‌ الطریقه‌

سیر العباد الی‌ المعاد

دیوان‌ قصاید و غزلیات‌

عقل‌ نامه‌

طریق‌ التحقیق‌

تحریمه‌القلم‌

مکاتیب‌ سنائی‌

کارنامه‌ بلخ‌

عشق‌ نامه‌

سنائی‌ آباد.

 

 

 

نمونه‌هایی از قصاید سنایی :

 

منسوخ شد مروت و معدوم شد وفا                 زین هر دو مانده نام چو سیمرغ و کیمیا

شد راستی خیانت و شد زیرکی سفه                شد دوستی عداوت و شد مردمی جفا

گشته‌ست باژگونه همه رسمهای خلق              زین عالم نبهره و گردون بی‌وفا

هر عاقلی به زاویه‌ای مانده ممتحن                 هر فاضلی به داهیه ای گشته مبتلا

آنکس که گوید از ره معنی کنون همی              اندر میان خلق ممیز چو من کجا

دیوانه را همی نشناسد ز هوشیار                   بیگانه را همی بگزیند بر آشنا

با یکدگر کنند همی کبر هر گروه                    آگاه نه کز آن نتوان یافت کبریا

هرگز بسوی کبر نتابد عنان خویش                 هرکه آیتی نخست بخواند ز هل اتی

با این همه که کبر نکوهیده عادتست               آزاده را همی ز تواضع بود بلا

گر من نکوشمی به تواضع نبینمی                  از هر خسی مذلت و از هر کسی عنا

با جاهلان اگرچه به صورت برابرم                  فرقی بود هرآینه آخر میان ما

آمد نصیب من ز همه مردمان دو چیز               از دوستان مذلت و از دشمنان جفا

قومی ره منازعت من گرفته‌اند                       بی‌عقل و بی‌کفایت و بی‌فضل و بی‌دها

بر دشمنان همی نتوان بود موتمن                   بر دوستان همی نتوان کرد متکا

من جز به شخص نیستم آن قوم را نظیر            شمشیر جز به رنگ نماند به گندنا

 

 

 

نمونه‌‌هایی از غزل‌های سنایی :        

 

گفتی كه «نخواهیم تو را گر بت چینی!»               ظنم نه چنان بود كه با ما تو چنینی

بر آتش تیزم بنشانی، بنشینم                             بر دیده خویشت بنشانم ننشینی

ای بس كه بجویی و مرا باز نیابی                      ای بس كه بپویی و مرا باز نبینی

با ما به زبانی و به دل با دگرانی                       هم دوست‏تر از من نبود هر كه گزینی

من بر سر صلحم تو چرا بر سر جنگی؟                من بر مهرم تو چرا بر سر كینی؟

گویی: «دگری گیر!» مها! شرط نباشد                تو یار نخستین من و باز پسینی

 

جمالت کرد، جانا، هست ما را                          جلالت کرد، ماها، پست ما را

دلآراما، نگارا، چون تو هستی                         همه چیزی که باید، هست ما را

شراب عشق روی خرم‌ات کرد                         بسان نرگس تو، مست ما را

اگر روزی کف پایت ببوسم                             بود بر هر دو عالم، دست ما را

تمنای لب‌ات شوریده دارد                              چو مشکین زلف تو، پیوسته ما را

چو صیاد خرد، لعل تو باشد                            سر زلف تو شاید، شست ما را

زمانه بند شستت کی گشاید                            چو زلفین تو محکم، بست ما را

 

 

 

نمونه‌هایی از رباعی های سنایی :

 

غم خوردن این جهان فانی هوس است             از هستی ما به نیستی یک نفس است

نیکویی کن اگر ترا دست‌رس است                  کین عالم، یادگار بسیار کس است

 

تا این دل من همیشه عشق اندیش است           هر روز مرا تازه بلایی پیش است

عیبم مکنید اگر دل من ریش است                  کز عشق مراد خانه‌ی ویران بیش است

آن‌جا که سر تیغ ترا یافتن است                    جان را سوی او به عشق شتافتن است

زان تیغ اگرچه روی برتافتن است                 یک جان دادن هزار جان یافتن است

 

آن کس که بیاد او مرا کار نکوست                با دشمن من همی زید در یک پوست

گر دشمن بنده را همی دارد دوست                بد بختی بنده است نه بد عهدی اوست

 





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


یکشنبه 15 بهمن 1391 :: نویسنده : حسین قهرمانی
نظرات ()
پنجشنبه 15 آذر 1397 04:50 ق.ظ

Cheers, Numerous information!

cialis official site cialis savings card cialis et insomni try it no rx cialis cialis 05 cialis dosage amounts how much does a cialis cost miglior cialis generico overnight cialis tadalafil buy cialis uk no prescription
چهارشنبه 14 آذر 1397 11:03 ق.ظ

Many thanks. I value it!
tadalafil 10 mg cialis 5 mg funziona brand cialis generic cialis online where to buy cialis in ontario cialis 20 mg best price cialis 5 mg funziona order generic cialis online cialis en mexico precio cialis manufacturer coupon
دوشنبه 12 آذر 1397 12:06 ب.ظ

Whoa tons of superb facts.
cialis 5 mg tadalafil tablets cialis prezzo in linea basso dosagem ideal cialis preis cialis 20mg schweiz cialis professional yohimbe cialis 20mg preis cf discount cialis cialis vs viagra price cialis best
دوشنبه 12 آذر 1397 12:47 ق.ظ

Thank you, Numerous material.

cialis 5 mg cialis generika in deutschland kaufen acquistare cialis internet cialis authentique suisse ou acheter du cialis pas cher prices on cialis 10 mg cialis authentique suisse how do cialis pills work generic cialis with dapoxetine cialis generico lilly
یکشنبه 11 آذر 1397 12:41 ق.ظ

You made your stand very effectively..
we choice free trial of cialis cialis 20 mg cut in half best generic drugs cialis cialis super kamagra purchase once a day cialis tadalafil 20 mg free generic cialis cialis 20mg comprar cialis 10 espa241a tadalafil
شنبه 10 آذر 1397 11:29 ق.ظ

Nicely put. Many thanks!
we choice cialis uk cialis for sale side effects of cialis preis cialis 20mg schweiz cialis mit grapefruitsaft what is cialis cialis en 24 hora trusted tabled cialis softabs side effects of cialis venta de cialis canada
جمعه 9 آذر 1397 12:41 ب.ظ

Thanks a lot. Plenty of forum posts!

buy cialis online legal cialis great britain cialis dosage amounts cialis en mexico precio cialis tadalafil online order generic cialis online cialis 5 mg effetti collateral we like it cialis soft gel canadian cialis click now cialis from canada
جمعه 9 آذر 1397 01:07 ق.ظ

You've made your position very nicely!.
cialis generico milano cialis coupons printable cialis prezzo di mercato does cialis cause gout low cost cialis 20mg cialis for daily use calis cialis coupons cialis price in bangalore get cheap cialis
پنجشنبه 8 آذر 1397 01:45 ب.ظ

You actually revealed that well!
ou acheter du cialis pas cher we recommend cheapest cialis cialis rckenschmerzen cialis online nederland we recommend cialis info we like it cialis soft gel the best choice cialis woman dose size of cialis cialis generico cialis lowest price
چهارشنبه 7 آذر 1397 01:01 ب.ظ

You mentioned this adequately.
venta cialis en espaa tadalafil 10 mg venta de cialis canada cialis mit grapefruitsaft sialis tadalafil 10 mg tadalafil 10 mg sublingual cialis online cialis online tadalafil
چهارشنبه 7 آذر 1397 01:01 ق.ظ

You actually suggested it superbly.
acquistare cialis internet cialis generico lilly cialis 5 mg effetti collateral the best choice cialis woman cialis 5 mg funziona import cialis the best choice cialis woman cialis kaufen cialis dosage recommendations generic cialis levitra
پنجشنبه 19 مهر 1397 03:17 ق.ظ

With thanks. Ample forum posts!

levitra 10 mg kopen vardenafil vardenafil levitra 10 mg kopen buy generic levitra buy 10 mg levitra levitra 20 mg buy 10 mg levitra cheap 20mg levitra buy levitra 20 mg
شنبه 31 شهریور 1397 03:31 ب.ظ

Thank you, Terrific stuff!
canadian government approved pharmacies canadianpharmacy canadian pharmacy cialis canadian pharmacies-24h canada online pharmacy cialis from canada reputable canadian prescriptions online trust pharmacy canadian canadian pharmacies shipping to usa drugs for sale deep web
چهارشنبه 28 شهریور 1397 05:17 ب.ظ

Wonderful stuff, Cheers!
cialis tablets for sale precios de cialis generico cialis rezeptfrei sterreich cialis wir preise cialis professional from usa we choice cialis pfizer india cialis baratos compran uk cialis from canada buy cheap cialis in uk cialis coupons
پنجشنبه 15 شهریور 1397 01:57 ق.ظ

Regards! Fantastic information.
buy cialis online cheapest cialis cuantos mg hay generic cialis levitra fast cialis online cialis with 2 days delivery cialis prezzo di mercato cialis herbs purchasing cialis on the internet 200 cialis coupon cialis generique 5 mg
سه شنبه 13 شهریور 1397 06:06 ب.ظ

Thanks, I appreciate this.
canadian mail order pharmacies canada pharmacies online prescriptions buy viagrow pro buy viagra online usa is trust pharmacy in canada legitimate canadian pharmacies without an rx canadian cialis canada medications information pharmacy drugs for sale online
سه شنبه 13 شهریور 1397 03:03 ق.ظ

Wonderful posts, With thanks.
can u buy viagra online buy prescription viagra online buy viagra tablets online generic viagra online uk buy viagra india buy viagra online usa buy viagra legally cheap generic viagra online uk where can you buy viagra buy cheap viagra online usa
دوشنبه 12 شهریور 1397 07:28 ب.ظ

Fantastic material, Appreciate it.
callus cialis sicuro in linea cialis e hiv tadalafil 20 mg cialis usa cost how does cialis work does cialis cause gout generic cialis review uk cialis ahumada buy cialis uk no prescription
دوشنبه 12 شهریور 1397 12:58 ق.ظ

Helpful information. Many thanks!
cialis manufacturer coupon can i take cialis and ecstasy buy cialis online legal how much does a cialis cost 200 cialis coupon click here cialis daily uk cuanto cuesta cialis yaho generic cialis at walmart cialis 5mg cialis prices
یکشنبه 11 شهریور 1397 12:04 ب.ظ

You expressed this perfectly.
we recommend cheapest cialis cialis canada on line generic cialis with dapoxetine cialis 05 generic cialis at walmart acquisto online cialis cialis 5 mg buy prix cialis once a da we use it 50 mg cialis dose cialis tablets australia
سه شنبه 23 مرداد 1397 02:53 ق.ظ

Regards, I like this.
order pharmacy online buy viagra canada online buy viagra without consultation how do i get viagra with a prescription where to purchase viagra buy viagra online cheap uk buy viagra online overnight delivery buy viagra uk no prescription buy viagra cheap viagra usa online
دوشنبه 7 خرداد 1397 02:01 ق.ظ

You definitely made the point.
viagra vs cialis vs levitra cialis canadian drugs cialis generico achat cialis en itali order generic cialis online cialis 30 day trial coupon dose size of cialis we recommend cialis info does cialis cause gout tadalafil 10 mg
جمعه 7 اردیبهشت 1397 06:37 ب.ظ

Terrific knowledge. With thanks!
generic cialis with dapoxetine order generic cialis online cialis generisches kanada comprar cialis 10 espa241a fast cialis online brand cialis nl cialis 5 mg para diabeticos cialis diario compra cialis 5mg prix we choice cialis pfizer india
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 03:05 ق.ظ

Kudos, I appreciate it!
buy viagra nz buy viagra uk no prescription viagra without presc uk where to order viagra sildenafil uk pharmacy generic viagra cheap buy generic viagra online uk next day delivery buy cheap viagra online without prescription generic viagra uk sildenafil generic price
جمعه 17 فروردین 1397 06:49 ب.ظ

Truly tons of useful information!
prices on cialis 10 mg buy cialis online nz buy cialis cheap 10 mg cialis rckenschmerzen achat cialis en itali tadalafil 10 mg click here to buy cialis cialis kamagra levitra cialis generique cuanto cuesta cialis yaho
جمعه 3 فروردین 1397 02:59 ب.ظ

Useful knowledge. Many thanks!
cialis tadalafil low dose cialis blood pressure tadalafil generic purchasing cialis on the internet cialis dosage recommendations cialis 5 mg scheda tecnica cialis uk cialis generico lilly generico cialis mexico cialis online
جمعه 24 شهریور 1396 09:03 ب.ظ
For hottest information you have to pay a visit world wide web
and on world-wide-web I found this web site as a finest web site for most up-to-date updates.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر